{"id":22956,"date":"2025-11-17T13:31:41","date_gmt":"2025-11-17T13:31:41","guid":{"rendered":"https:\/\/axamit.com\/?p=11642"},"modified":"2026-07-01T09:59:23","modified_gmt":"2026-07-01T09:59:23","slug":"15-jaar-adobe-experience-manager-hoe-een-zwitsers-cms-een-wereldwijd-platform-werd-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/axamit.com\/nl\/blog\/adobe-experience-manager\/15-jaar-adobe-experience-manager-hoe-een-zwitsers-cms-een-wereldwijd-platform-werd-2\/","title":{"rendered":"15 Jaar Adobe Experience Manager: Hoe een Zwitsers CMS een Wereldwijd Platform Werd"},"content":{"rendered":"<div class=\"custom-toc\"><ul><\/ul><\/div>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vandaag is het 15 jaar geleden dat Adobe officieel Day Software overnam &#8211; het moment dat een niche Zwitsers content management systeem transformeerde in wat we nu kennen als <strong>Adobe Experience Manager<\/strong>.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als u al een tijdje met AEM werkt, beschouw dit dan als een nostalgische duik in het verleden: een terugblik op waar het platform vandaan komt, waarom Adobe het kocht en hoe het evolueerde naar het ecosysteem waarop we vandaag de dag vertrouwen.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">V\u00f3\u00f3r Adobe: Het Day CQ Tijdperk<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lang voordat AEM Adobe\u2019s vlaggenschip enterprise platform werd, leidde het een heel ander leven als <strong>Communiqu\u00e9 (CQ)<\/strong>, een CMS ontwikkeld door Day Software in Bazel, Zwitserland.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De begintijd was\u2026 laten we ze \u201cinventief\u201d noemen:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Versie 1 &amp; 2 werden aangedreven door CGI-scripts,<\/li>\n\n\n\n<li>een C-gebaseerde plug-in voor Netscape Enterprise Server,<\/li>\n\n\n\n<li>en ECMAScript-applicaties.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pas met <strong>CQ3<\/strong> verschoof het systeem naar een Java-gebaseerde architectuur, waarbij CQSE fungeerde als een speciale HTTP-service.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tot <strong>CQ4<\/strong>, leefde de gehele contentopslag nog steeds op het bestandssysteem. Dat veranderde in 2005 met de release van <strong>CRX 1.0<\/strong> &#8211; de Java Content Repository die, in verbeterde vorm, AEM bijna 20 jaar later nog steeds aandrijft.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als u ooit de 2018-presentatie van Lars Trieloff over de geschiedenis van CQ\/AEM hebt bekeken, weet u hoeveel van deze vroege beslissingen het platform vandaag de dag nog steeds be\u00efnvloeden.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">CQ5 &#8211; de Heruitvinding Die de Fundering Legde<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toen Day <strong>CQ5<\/strong> onthulde, voelde het product bijna gloednieuw aan. Veel functies die we nu als \u201cstandaard AEM\u201d beschouwen, waren destijds baanbrekend.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">De Visuele Auteurinterface &amp; Sidekick<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een drag-and-drop, component-gestuurde WYSIWYG-editor in 2008 was een enorme sprong voorwaarts vergeleken met de meeste CMS-tools uit die tijd.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Workflow Engine<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het idee dat bedrijfsprocessen gevisualiseerd en uitgevoerd konden worden <em>binnen<\/em> een CMS verbaasde mensen enorm. Voor veel bedrijven was dit d\u00e9 doorslaggevende functie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tags<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moeilijk om AEM voor te stellen zonder taxonomie. CQ5 was de release die tagging introduceerde.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">DAM<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De eerste browser-native Digital Asset Manager &#8211; compleet met afbeelding bijsnijden en roteren. Geen Flash vereist.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Clustering (de kortstondige soort)<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CQ5 introduceerde actieve-actieve en actieve-passieve clustering voor zowel auteur als publicatie. In de praktijk? Bijna niemand gebruikte publicatieclusters succesvol. Auteurclustering werkte \u201cin theorie\u201d, maar de stabiliteitsproblemen waren legendarisch.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">CRXDE &amp; CRXDE Lite<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze tools gaven ontwikkelaars directe toegang tot de repository. CRXDE Lite ziet er vandaag de dag nog steeds griezelig veel uit zoals de oorspronkelijke vorm.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De Tijdlijn v\u00f3\u00f3r Adobe: CQ Releases in \u00e9\u00e9n oogopslag<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>CQ 3.5 (2002)<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 4.0 (2005)<\/strong> \u2014 introductie van CRX<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 4.1 (2006)<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 4.2 (2008)<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 5.0 (2008)<\/strong> \u2014 interne preview<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 5.1 (2008)<\/strong> \u2014 Sidekick, DAM, Tags, Workflows, CRXDE Lite<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 5.2 (2009)<\/strong> \u2014 MSM, verbeterde DAM<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CQ 5.3 (2010)<\/strong> \u2014 Communities, testfuncties, betere vertaling<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tegen 2010 was CQ uitgegroeid tot een krachtig \u2014 maar eigenzinnig \u2014 enterprise CMS met een enorm potentieel en nog veel ruwe randjes.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Adobe Grijpt In: De Overname Die Alles Veranderde<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In juli 2010 kondigde Adobe aan dat het Day Software zou overnemen voor <strong>$240 miljoen<\/strong> \u2014 een koopje vergeleken met de $1,8 miljard die slechts een jaar eerder aan Omniture werd uitgegeven.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op dat moment draaide Adobe.com al op CQ, en Adobe was duidelijk bezig met het samenvoegen van de onderdelen die de <strong>Adobe Marketing Cloud<\/strong> zouden worden:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Scene7 (2007),<\/li>\n\n\n\n<li>Omniture (2009),<\/li>\n\n\n\n<li>en nu CQ.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor velen van ons die destijds met CQ werkten, was de overname een keerpunt. Plotseling werd duidelijk: dit platform had een echte toekomst.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Van Adobe CQ naar Adobe Experience Manager<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CQ 5.4 (2011):<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>CRX2<\/li>\n\n\n\n<li>sterkere communityfuncties<\/li>\n\n\n\n<li>verbeteringen in mobiele ondersteuning<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CQ 5.5 (2012):<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>integraties met Creative Suite, Scene7, Search&amp;Promote<\/li>\n\n\n\n<li>auteurschap voor mobiele apps<\/li>\n\n\n\n<li>ongedaan maken\/herhalen<\/li>\n\n\n\n<li>vroege <a href=\"https:\/\/axamit.com\/nl\/blog\/adobe-experience-manager\/wanneer-en-hoe-content-fragmenten-en-aem-experience-fragmenten-te-gebruiken\/\">Content Fragments<\/a> als aangepaste functies<\/li>\n<\/ul>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Rebranding<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adobe probeerde kortstondig namen als <em>Adobe WCM<\/em> en <em>Web Experience Manager<\/em> voordat het zich uiteindelijk vestigde op <strong>Adobe Experience Manager<\/strong> tijdens de 5.6 releasecyclus.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AEM 5.6 (2013):<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Introductie van <strong>TouchUI<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Verbeterde personalisatie<\/li>\n\n\n\n<li>DAM-videomogelijkheden<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het product ontwikkelde zich snel, maar de grootste veranderingen kwamen hierna.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AEM 6.x \u2014 Het Tijdperk van Architectonische Herziening<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AEM 6.0 (2014) \u2014 De Grote Herstructurering:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Overstap van Jackrabbit naar <strong>Apache Oak<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Verwijdering van CQ-stijl clustering<\/li>\n\n\n\n<li>De (overdreven optimistische) <strong>MongoMK<\/strong> optie<\/li>\n\n\n\n<li>Uitbreiding van TouchUI<\/li>\n\n\n\n<li>Slimme tags voor assets<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze release ontketende een van de pijnlijkste migratiegolven in de AEM-geschiedenis.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AEM 6.1 (2015):<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ContextHub<\/li>\n\n\n\n<li>Vanity-URL&#8217;s<\/li>\n\n\n\n<li>SDK voor mobiele apps<\/li>\n\n\n\n<li>AEM Desktop-app<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AEM 6.2 (2016):<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Stabiliteitsverbeteringen<\/li>\n\n\n\n<li>Volledige release van <strong>Content Fragments<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>SSL-ondersteuning<\/li>\n\n\n\n<li>Gemoderniseerde gebruikersinterface<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>AEM 6.3 (2017)<\/strong> \u2014 De Eerste Werkelijk \u201cStabiele\u201d AEM 6 Versie:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/axamit.com\/nl\/blog\/adobe-experience-manager\/hoe-aem-basiscomponenten-het-maken-van-websites-vereenvoudigen\/\">Core Components<\/a> algemeen beschikbaar (GA)<\/li>\n\n\n\n<li>Nieuwe datastore\/segmentstore architectuur<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/axamit.com\/nl\/blog\/adobe-experience-manager\/het-wanneer-en-hoe-van-aem-content-fragments-en-experience-fragments-2\/\">Experience Fragments<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>SPA Editor<\/li>\n\n\n\n<li>Door Sensei aangedreven functies in DAM<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AEM 6.4 (2018):<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Herstructurering van de repository<\/li>\n\n\n\n<li>Modernisering van de workflow-gebruikersinterface<\/li>\n\n\n\n<li>Betere vertaalhulpmiddelen<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/axamit.com\/nl\/blog\/adobe-experience-manager\/adobe-experience-manager-6-5-2\/\">AEM 6.5<\/a> (2019):<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De langstlevende versie van AEM ooit uitgebracht.<br\/>Zes jaar aan service packs. Tientallen nieuwe functies. Nog steeds veel gebruikt.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AEM as a Cloud Service (2020): Een Nieuwe Generatie<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor het eerst getoond op adaptTo() 2019, werd AEM Cloud begin 2020 gelanceerd en heeft het fundamenteel opnieuw bedacht hoe AEM wordt ge\u00efmplementeerd en beheerd.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Belangrijkste innovaties:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>autoscaling voor auteur en publicatie<\/li>\n\n\n\n<li>ingebouwde CDN<\/li>\n\n\n\n<li>cloud-native workflows<\/li>\n\n\n\n<li>op microservices gebaseerde asset-inname<\/li>\n\n\n\n<li>nieuwe zoekmogelijkheden (inclusief recente RAG-gebaseerde zoekopdrachten)<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor Adobe was dit de strategische weg voorwaarts: een volledig beheerde, continu bijgewerkte versie van AEM.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AEM 6.5 LTS \u2014 De Laatste van de \u201cKlassieke\u201d Lijn<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Soms intern aangeduid als AEM 6.6, stelt deze versie organisaties in staat AEM on-premise of in AMS te blijven draaien met moderne Java-versies (17\/21).<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En ja \u2014 iconische schermen zoals:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><code>\/crx\/de<\/code><\/li>\n\n\n\n<li><code>\/crx\/packmgr<\/code><\/li>\n\n\n\n<li><code>\/etc\/replication.html<\/code><\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026zijn nog steeds vrijwel onveranderd sinds het CQ5-tijdperk. Een ware tijdcapsule.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>De Toekomst: Edge Delivery Services &amp; Document Authoring<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vandaag de dag, zet Adobe vol in op de toekomst van content met:<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Edge Delivery Services (EDS)<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een snellere, modernere, edge-first leveringslaag die rendering loskoppelt van de traditionele AEM-runtime.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Document Authoring<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een vereenvoudigde auteursworkflow die content-first creatie prioriteert boven complexe UI-interacties.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Velen zien EDS als de uiteindelijke &#8220;spirituele opvolger&#8221; van AEM voor levering &#8211; terwijl het klassieke AEM zakelijke gebruiksscenario&#8217;s blijft bedienen.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Conclusie<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de afgelopen 15 jaar is AEM getransformeerd van een eigenzinnig Zwitsers CMS met CGI-scripts en bestandsgebaseerde opslag naar een wereldwijd, cloud-native contentplatform, vertrouwd door de grootste organisaties ter wereld.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Van Sidekick naar Edge Delivery Services.<br\/>Van CRX 1.0 naar Oak.<br\/>Van monolithisch CQ5 naar auto-scaling Cloud Service.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En ondanks alle veranderingen blijft \u00e9\u00e9n ding waar: AEM blijft evolueren \u2014 en blijft bepalen hoe bedrijven digitale ervaringen op schaal leveren.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vandaag is het 15 jaar geleden dat Adobe officieel Day Software overnam &#8211; het moment dat een niche [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":11650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-22956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adobe-experience-manager"],"acf":{"cta":"Give Us a Call","phone":"+1 (438) 383-6878","meta-description":"Ontdek hoe AEM in 15 jaar is getransformeerd \u2013 van een in Zwitserland geboren CQ-systeem naar Adobe's moderne cloudplatform dat wereldwijde digitale ervaringen aandrijft."},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22958,"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22956\/revisions\/22958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/axamit.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}